ကမာၻေပၚတြင္ အျမင့္အားျဖင့္ ဒုတိယျဖစ္ေသာ ကမၻာ႔အံ့ဖြယ္တံတားတစ္စင္းျဖစ္ပါတယ္ ။မႏၲေလး-လားရႈိးလမ္း၊ ေနာင္ခ်ိဳဘူတာအလြန္ (၇)မိုင္အကြာတြင္ တည္ရွိပါတယ္။ ၁၈၉၉ ခုႏွစ္၌ တည္ေဆာက္ၿပီး ၁၉၀၀ ခုႏွစ္တြင္ ၿပီးစီးခဲ့သည္။ ၁၉၀၃ ခုႏွစ္ေရာက္မွ စတင္အသုံးျပဳခဲ့ပါတယ္။ ၿဗိတိသွ် ကိုလိုနီတို႔သည္အျခား မီးရထားလမ္း တံတားႀကီးမ်ားကဲ့သို႔ ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားကို ျဖတ္ေက်ာ္ တည္ေဆာက္ထားျခင္း မဟုတ္ပဲ ဂုတ္တြင္းေခၚ ေဒသႀကီးရွိ ေပ (၃၀⁠၀)ေက်ာ္ မတ္ေစာက္သည့္ လွ်ိဳႀကီးႏွစ္ဘက္ကို ျဖတ္ေက်ာ္ တည္ေဆာက္ထားျခင္း ျဖစ္သည္။ ဂုတ္တြင္းႀကီးထိပ္၌ တည္ေဆာက္ထား၍ ဂုတ္ထိပ္တံတားဟု ေခၚျခင္းျဖစ္သည္။ ရွမ္းဘာသာျဖင့္ ငုပ္ထိပ္ ဟု ေခၚရာမွ ဂုတ္ထိပ္ ျဖစ္လာသည္ဟုလည္းဆိုသည္။

ဂုတ္ထိပ္တံတားႀကီး၏ အရွည္မွာ (၂⁠၂၆၀)ေပ ရွိသည္။ တံတားႀကီး ေအာက္ေျခရွိ ေရေျမာင္းကေလး၏ ေရမ်က္ႏွာျပင္မွ တိုင္းတာလွ်င္ ေပေပါင္း (၁⁠၁၀၀)ျမင့္သည္။ ထိုတံတားကို ေဆာက္လုပ္ရာ၌ သံႏွင့္ သံမဏိတန္ခ်ိန္ ၄၃၁၁ တန္ႏွင့္ သံမႈိေပါင္း တစ္သန္း(၁ဝ⁠ဝဝ⁠ဝဝဝ)ကို သုံးစြဲခဲ့ရသည္။ ေပ (၁၂၀)ရွည္ေသာ အလ်ားကူး သံေဘာင္ႀကီး ၁၀-ခု၊ ေပ ၆၀-ရွည္ေသာ အလ်ားကူး သံေဘာင္ႀကီး ၁၆-ခုတို႔ျဖင့္ သံမဏိတိုင္ႀကီး ၁၆-တိုင္ေပၚ၌ ခဲရာခဲဆစ္ တည္ေဆာက္ထားပါတယ္။

ဂုတ္ထိပ္တံတားမွာ မႏၲေလးမွ ကြမ္းလုံ မီးရထားလမ္းရွိ ေနာင္ခ်ိဳဘူတာ အလြန္တြင္ မီးရထားမိုင္တိုင္အမွတ္ ၄၆၃/ဝ-၉ ရွိေသာ ေက်ာက္ဂူႀကီးအေပၚသို႔ျဖတ္၍ ေတာင္ထိပ္ ၂ ခုကို ဆက္သြယ္ထားပါတယ္။ ဂုတ္ထိပ္တံတားကို ျမန္မာျပည္အစိုးရသည္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ပင္ဆီလေဗးနီးယားႏွင့္ ေမရီလန္ တံတား ေဆာက္လုပ္ေရးကုမၸဏီအား ငွါးရမ္းကာ ေဆာက္လုပ္ေစခဲ့သည္။ ေဆာက္လုပ္၍ ကုန္က်ေငြမွာထိုေခတ္က ၁၆၉၈၂ဝဝ က်ပ္ ျဖစ္သည္။ ဒုတိယကမာၻစစ္ႀကီးတြင္ မဟာမိတ္တို႔၏ ေျမလွန္စနစ္အရ ဂုတ္ထိပ္တံတားသည္ ဖ်က္ဆီးျခင္းခံရသည္။ သို႔ေသာ္ သံတိုင္အမွတ္ ၂ ႏွင့္ ၅ သာ ပ်က္စီးခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္တစ္ဖန္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ဆုတ္ခြာေပးရေသာ ဂ်ပန္တို႔သည္ တံတား၏ အျမင့္ဆုံးတိုင္မ်ား သံတိုင္အမွတ္ ၉၊ ၁ဝ၊ ၁၁ ႏွင့္ ၁၂ တို႔ကို ေအာက္ေျခမွစ၍ ဗုံးေဖာက္ခြဲကာ ဖ်က္ဆီးခဲ့ျပန္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သံတိုင္အမွတ္ ၉ မွာ အနည္းငယ္ ပ်က္စီးသည္။ အမွတ္ ၁ဝ ႏွင့္ ၁၂ တို႔မွာ ၿပိဳ၍လဲေလသည္။ အမွတ္ ၁၁ မွာမူ ေအာက္ေျချပတ္ေသာ္လည္း မလဲေခ်။ ထိုတိုင္မ်ားေပၚရွိ ေပေပါင္း ၁၂ဝ စီရွည္ေသာ ေပါင္းကူးသံေဘာင္ ၄ ခုမွာမူ ေျမသို႔ ေလွ်ာက်ရေလသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးေခတ္၌ ထိုတံတားကို ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီမ်ား ငွားရမ္း၍ျပင္ရန္ စီစဥ္ခဲ့ေသာ္လည္း ထိုကုမၸဏီမ်ားက တင္ဒါတင္သြင္းေသာ အဖိုးႏႈန္းမွာ ႀကီးေလးလွသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ မီးရထားဌာနကပင္ ဦးစီး၍ ျပင္ဆင္ခဲ့ေလသည္။ ယင္းသို႔ ျပင္ဆင္ေသာလုပ္ငန္း ၁၉၄၈ ခု၊ ေမလက စတင္ခဲ့ေသာ္လည္း ပစၥည္းရွားပါး၍ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ခက္ခဲေသာေၾကာင့္ ၁၉၅၁ ခု၊ ဩဂုတ္လအတြင္း၌သာ ၿပီးစီးခဲ့ေလသည္။

ဂုတ္ထိပ္တံတားကို တည္ေဆာက္သည့္ နည္းပညာ အဆင့္ျမင့္မႈႏွင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္လွပမႈတို႔ေၾကာင့္ ေခတ္အဆက္ဆက္ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားလာေသာ တံတားျဖစ္ၿပီး ကမာၻ႔အံ့ဖြယ္စာရင္းမ်ားတြင္ ပါဝင္ခဲ့သည္။ ယေန႔တိုင္ထိ ျမန္မာျပည္၏ အျမင့္ဆုံး တံတား၊ ကမာၻ႔အႀကီးဆုံး မီးရထားသံလမ္း တံတား (ျမင္းခုံတံတား) ဟု မွတ္ေက်ာက္တင္ဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။

Contact Us