​ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ျမတ္ၾကီး၏ ဉာဏ္ေတာ္မွာ ဖိနပ္ေတာ္မွ စိန္ဖူးေတာ္ထိ (၃၂၆) ေပျဖစ္ၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ သိဂၤုတၱရ ကုန္းေတာ္ေပၚတြင္ တည္ရွိသည္။ ေလးဆူဓာတ္ပံု ေရႊတိဂံု ဟုလည္း ေခၚတြင္သည္။ ေစတီအစ ေရႊတိဂံုက ဟုဆိုၾကသည္။

အမည္ေခၚတြင္ပံု-
ရန္ကုန္တုိင္းကုိ မြန္လူမ်ဳိးတုိ႔သည္ ဒဂုံတုိင္းဟု သမုတ္ခဲ့ၾကသည္။ ဒဂုံတုိင္းမွာ တည္ထားေသာ ဘုရားျဖစ္သည့္ အတြက္ေၾကာင့္ ဒဂုံတုိင္းကဘုရားဟု ေခၚေ၀ၚေျပာဆုိခဲ့ၾကသည္။ မြန္ဘာသာျဖင့္ က်ာ္လဂုင္ ဟုေရးသားျပီး က်ဳိက္လဂုံဟုအသံထြက္ဆုိခဲ့ၾကသည္။ တတိယျမန္မာနုိင္ငံကုိ တည္ေထာင္ခဲ႔ေသာ အေလာင္းမင္းတရားၾကီးလက္ထက္တြင္ မြန္တုိ႔ကုိ တုိက္ခုိက္ေအာင္ျမင္ျပီးေနာက္ ဒဂုံကုိ ရန္ကုန္ဟုအမည္နာမ ေျပာင္းလည္ခဲ႔သည္။ က်ဳိက္လဂုံကုိ က်ဳိက္ဒဂုံဟု ေခၚဆုိၾကသည္။ ေနာက္ပုိင္းတြင္ က်ဳိက္လဂုံ(သုိ႔) က်ဳိက္ဒဂုံသည္ ျမန္မာျပည္၏ မူပုိင္သေကၤတ အျဖစ္ေက်ာ္ၾကားလာခဲ့သည္။ မူပုိင္က်ဳိက္ဆုိေသာ စကားလုံးေနရာတြင္ ေရႊနုိင္ငံ(Golden land)ကုိ ကုိယ္စားျပဳေသာ ေရႊ ဆုိေသာ စကားလုံးျဖင့္ အစားထုိးခဲ့ၾကသည္။ ထုိ႔အတူ လဂုံ လုိလုိ ဒဂုံလုိလုိျဖစ္ေနေသာစကားလုံးကုိလည္း တိဂုံ ျဖင့္ အတည္ျပဳေပးလုိက္ၾကသည္။ ထိုအခ်ိန္မွစ၍ က်ဳိက္လဂုံ သည္ ျမန္မာျပည္တြင္မွာ သာမက ကမာၻ ႔ တ၀ွမ္းမွာ ေရႊတိဂုံ ဟူေသာ အမည္နာမျဖင့္ ေခၚေ၀ၚခဲ့ၾကသည္။

ဌာပနာထားေသာ ဓာတ္ေတာ္ျမတ္ ၄-ပါး-
ဥကၠလာပမင္းႀကီးတည္ထားကိုးကြယ္ေတာ္မူေသာ ေရႊတိဂံု ေစတီေတာ္ႀကီး၌ ဘုရား ၄-ဆူ၏ ဓာတ္ေတာ္ျမတ္ေလးဆူကို ဌာပနာထားသည္ဟု အဆိုရွိသည္။ ဗုဒၶျမတ္စြာတို႕၏ ဆံေတာ္ျမတ္၊ ဓာတ္ေတာ္ျမတ္တို႔အား ရန္သူတို႔ အလြယ္တကူ မဖ်က္ဆီးႏိုင္ရန္အတြက္ နတ္တို႔သည္ ဌာပနာ တုိက္ထည့္သြင္းတည္ရန္ ႀကံ႐ြယ္ၿပီး သိဂုၤတၱရကုန္းေတာ္ အလယ္တည့္တည့္၌ “ေဇာက္ ၄၀၄ေတာင္၊ အနံ ၄၄ ေတာင္ရွိသည့္ ဥမင္လိုဏ္ေခါင္းတစ္ခုတူးခဲ့၏။ ထိုဥမင္လိုဏ္ေခါင္းအတြင္း၌

(၁) ဆူးေလနက္ႀကီးထံမွ ရရွိေသာ
ကကုသႏၶ(ကကုသန္)ၿမတ္စြာဘုရားရွင္၏ ေတာင္ေ၀ွးေတာ္

(၂) ေရာဟဏီမည္ေသာ ဗိုလ္တေထာင္နတ္ႀကီးထံမွရရွိသည့္
ေကာဏာဂမန(ေကာဏာဂံု)ၿမတ္စြာဘုရားရွွင္၏ ေရစစ္ေတာ္

(၃) ဒကၡိဏ မည္ေသာ သကၤန္းကြ်န္း က်ိဳကၠဆံ နတ္ႀကီးထံမွ ရရွိသည့္
ကႆ ပျမတ္စြာဘုရားရွင္၏ ေရသႏုပ္သကၤန္းေတာ္ျမတ္

(၄) တဖုႆ ႏွင့္ ဘလႅိက ညီေနာင္တို႔ထံမွ ရရွိေသာ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရားရွင္၏ ဆံေတာ္ျမတ္(၈)ဆူ အား မဟာသကၠရာဇ္ ၁၀၃-ခုႏွစ္၊ တေပါင္း လျပည့္ေန႔၌ ေက်ာက္ဖ်ာအခင္းအကာမ်ား ျပဳလုပ္၍ ဌာပနာတုိက္ ထည့္သြင္းေတာ္မူခဲ့သည္။ ထိုဆံေတာ္ဓာတ္တို႔ကို အၿမိရသ မည္ေသာ ေမွာ္ဘီနတ္ႀကီးက ေစာင့္ရသည္ဟု ေမာ္ေဓာ ရာဇာ၀င္သမိုင္းႏွင့္ ေရႊတိဂံုသမိုင္း၊ အျခား ပညာရွိတို႔ကဆိုၾကသည္။ ထုိ႔ေနာက္ ေက်ာက္ဖ်ာတိုက္၏ အထက္ ၌ ေက်ာက္ဖ်ာတင္၍ ဌာပနာတုိက္အား ပိတ္ခဲ့၏။

ေရႊတိဂံုမွ အံ့ဖြယ္ကိုးပါး

ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ကုန္းေတာ္ေပၚတြင္ ေရႊတိဂံုဘုရားၾကီးမွလြဲလွ်င္ သူ႔ေထာင့္ႏွင့္သူ မြန္ဘုရင္မ်ား၊ ျမန္မာမင္းမ်ား၊ မွဴးမတ္စစ္ေသနာပတိမ်ား၊ ထြက္ရပ္လမ္း အားထုတ္ေသာ ဘုိးဘိုးေအာင္၊ ဓမၼေစတီႏွင့္ တကြ ဘားမဲ့ဆရာေတာ္၊ ရွင္မထီး၊ ရွင္အဇၹေဂါဏ စေသာ ပုဂၢိဳလ္အေက်ာ္အေမာ္မ်ား တည္ထားကိုးကြယ္ခဲ့သည့္ ဘုရားမ်ားစြာ ရွိေနေပသည္။

ေရႊတိဂံုဘုရားကုန္းေတာ္ေပၚရွိ ထူးျခားေသာ အံ့ဖြယ္ ၉-ဌနသို႔ လွည့္ျပီး ပူေဇာ္အားထုတ္ေလ့ရွိၾကသည္။ ထိုထူးျခားေသာအံ့ဖြယ္ ၉-ဌာနကို မန္လည္ဆရာေတာ္ ဘုရားၾကီးႏွင့္တကြ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားေသာ ဆရာေတာ္မ်ားလည္း လွည့္လည္ရွိခိုးပူေဇာ္ေလ့ရွိတက္ၾကေလသည္။

ထိုထူးျခားေသာ အံ့ဖြယ္ ၉-ဌာနမွာ ……..

(၁) တ၀ဂူ ဆုေတာင္းျပည့္ဘုရား (သို႕) ပတၱျမားမ်က္ရွင္ဘုရား

ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ အထက္ပစၥယံ အေ၇ွ႔ ဘက္တည့္တည့္တြင္ တည္ရွိသည္။ ထိုတ၀ဂူဘုရားသို႔ အမ်ိဳးသားမ်ားသာလွ်င္ တက္ေရာက္ဖူးေျမာ္ခြင့္ရျပီး၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ား မဖူးေျမာ္ႏိုင္ေသာ ဘုရားဟုလညး္ ဆိုလွ်င္ မွားမည္မဟုတ္ေပ။ တ၀ဂူ ပတၱျမားမ်က္ရွင္ဘုရားဟုလည္းေခၚတြင္ေလသည္။ဆုေတာင္းျပည့္ တ၀ဂူုဘုရားသည္ အလြန္တန္ခိုးၾကီးသည့္အတြက္ ဆုေတာင္းျပည့္သည္ဟု အလြန္ယံုၾကည္ၾကသည္။ ေရွးအခါက မင္းညီမင္းသားမ်ားသည္ တ၀ဂူ ဆုေတာင္းျပည့္ ဘုရားကို တက္ျပီးဆုေတာင္းဆုယူျပဳလုပ္ၾကသည္။ သစၥာအဓိဌာန္ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ျပဳလုပ္သည့္အတိုင္း ေအာင္ျမင္ၾကသည္။ အခ်င္းခ်င္းသတ္ျဖတ္ျပီး နန္းရပ္ထီးျဖဴလုယူၾကသည္။ ထီးနန္းအုပ္ခ်ဳပ္မင္းလုပ္ၾကသည္။ သို႕အတြက္ အခ်င္းခ်င္းမသတ္ ျဖတ္ေစရန္ ၾကီးစဥ္ငယ္လိုက္ မင္းလုပ္ေစရန္အတြက္ မင္းညီမင္းသားမ်ား တ၀ဂူဆုေတာင္းျပည့္ဘုရား မဖူးေျမာ္ရဟု ဘုရင္မ်ားက အမိန္႕စာခၽြန္ေတာ္ထုတ္ျပန္ခဲ့ရေလသည္ ဟုမွတ္သားခဲ့ရဖူးပါသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ တ၀ဂူဘုရားကို လူတိုင္း အလြယ္တကူ မဖူးေျမာ္ႏိုင္ေစရန္ ဆုမေတာင္းႏိုင္ၾကေစရန္ တ၀ဂူဘုရားကို အထက္ပစၥယံ လူသူအေရာက္အေပါက္နည္း ေသာ ေနရာတြင္လွ်ိဳ႔၀ွက္ တည္ထားကိုးကြယ္ၾကသည္ဟု ေျပာသမွတ္ျပဳၾကပါသည္။ (ယခုအခါထိုဘုရားအား အမ်ိဳးသားမ်ားအေနျဖင့္ စေန တနဂၤေႏြႏွင့္ ဥပုပ္ေန႕မ်ားတြင္တက္ေရာက္ ဖူးေျမာ္ႏိုင္ျပီး အျခားသူမ်ားအေနျဖင့္ ေအာက္တြင္ TV မ်ား မွတဆင့္ ဖူးေျမာ္ႏိုင္ေပသည္)

(၂) ၀ိဇၹာေဇာ္ဂ်ီဘုရား

ေရႊတိဂံုကုန္းေတာ္ ရင္ျပင္ေတာ္ စေနေထာင့္တည့္တည့္တြင္ တည္ရွိသည္။ ေစတီငယ္ေပၚတြင္ ေဇာ္ဂ်ီရုပ္မ်ား ျပဳလုပ္ထား သည္ကို ေတြ႔ရသည္။ ေလာကီပညာရပ္ အစီအမံျဖင့္ျပဳလုပ္ထားသည့္ ဘုရားဟု သိရွိရေလသည္။

(၃) ဆုေတာင္းျပည့္ဘုရား

ေရႊတိဂံု ရင္ျပင္ေတာ္ ရာဟုေထာင့္ သံတန္ေဆာင္းၾကီး နံေဘးတြင္တည္ရွိတသည္။ အခ်ိဳ႔ က ဘားလးဘားဘုရားဟုေခၚ ၾကသည္။ ရွင္ေစာပုေစတီဟုလည္းတြင္သည္။ ဘုရားအနီးတြင္ စကားစိမ္း၊ စကား၀ါစေသာ စကားပင္ေလးပင္ရွိသည္။

(၄) ရွင္မထီးဘုရား

ေရႊတိဂံုရင္ျပင္ေတာ္ တနဂၤေႏြေထာင့္ရွိ ေနာင္ေတာ္ၾကီး ဘုရားေျမာင္ဘက္ အာရံုခံတန္ေဆာင္း (ရွင္မထီးတန္ေဆာင္း) တြင္းရွိဘုရားျဖစ္သည္။ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀၀-ခန္႔က ရွင္မထီးဆရာေတာ္ တည္သြားသည့္ဟုေျပာသည္။

(၅) ရွင္အဇၹေဂါဏဘုရား

ေရႊတိဂံုဘုရား ရင္ျပင္ေတာ္ တနဂၤေႏြေထာင့္ရွိ ေနာင္ေတာ္ၾကီး ဘုရား၏ ေတာင္ဘက္ အာရံုခံတန္ေဆာင္းတြင္း ရုပ္ပြားေတာ္ျဖစ္သည္။ ရွင္အဇၹေဂါဏကား ဆိတ္မ်က္လံုးတစ္ဖက္၊ ႏြားမ်က္လံုးတစ္ဖက္ ရွိေသာ ကိုယ္ေတာ္ဟု ထင္ရွားသည္။ အဂၢိရပ္တန္ခိုးျဖင့္ ပုဂံေခတ္က ေရႊမိုး ေငြမိုး ရြာေအာင္ေစာင္မခဲ့ေသာ ကိုယ္ေတာ္ဟုလညး္ ေ၇ွးေဟာင္းသမိုင္းစာေပတို႕တြင္ ဆို၏။ ဆရာေတာ္က ၄င္းတည္ခဲ့မွန္း လူမ်ားသိေစရန္ မ်က္လံုးေတာ္တစ္ဖက္က်ဥ္း၊ တစ္ဖက္က်ယ္ထုလုပ္သြားေၾကာင္းအဆုိရွိသည္။ ထိုအာရံုခံတန္ေဆာင္း ရာဟုေထာင့္ (၀ါ) အေနာက္ေျမာက္ေထာင့္ရွိ ရုပ္ပြါးေတာ္မွာ မ်က္လံုးေတာ္ တစ္ဖက္က်ဥ္း၊ တစ္ဖက္က်ယ္ အရြယ္ခ်င္းမတူေအာင္ျပဳလုပ္ထားေလသည္။

(၆) ဆံေတာ္တြင္းရုပ္ပြားေတာ္

ေရႊတိဂံုရင္ျပင္ေတာ္ ေျမာက္ဘက္တြင္ရွိေသာ ဆံေတာ္တြင္း တန္ေဆာင္းအတြင္းတြင္ တည္ရွိသည္။ ဆံေတာင္တြင္းတန္ေဆာင္းမွာ ဒဂံုခင္ခင္ေလး၏ ေကာင္းမႈျဖစ္ေသာ မဟာေဗာဓိေစတီ၏ အေနာက္ဘက္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္တြင္ တည္ရွိသည္။ ေရႊတိဂံုေစတီကို တည္စဥ္က ဆံေတာ္မ်ားေဆးေၾကာသည့္ တြင္းျဖစ္သည္ဟု မွတ္သားၾကေလသည္။

တန္ေဆာင္းတြင္းရုပ္ပြားေတာ္အေနာက္တြင္ ယခင္ႏွစ္ေပါင္း (၅၀)ေက်ာ္က ဆံေတာ္တြင္းသို႕ဆင္းရာ ဥမင္လိုဏ္ေခါင္းရွိသည္ဟု ေျပာစမွတ္ရွိသည္။ ဆံေတာ္တြင္းမွ ေရသည္ ဧရာ၀တီျမစ္ေရႏွင့္ တစ္ေၾကာတည္းျဖစ္သျဖင့္ ဒီေရအတက္အက်ရွိတိုင္း ဆံေတာ္တြင္းတြင္လညး္ အတက္အက်ရွိသည္ဟုဆိုၾကသည္။ ဆံေတာ္တြင္း အုတ္ျပသာဒ္ကို ငံုျပီး ၁၈၇၉ ခုႏွစ္က တန္ေဆာင္း ေဆာက္လုပ္ခဲ့ေလသည္။

(၇) ဘိုးဘိုးေအာင္ဘုရား

ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ အေရွ႕မုခ္ အနီးရွိ ဘုိးဘိုးေအာင္တန္ေဆာင္းဘုရားပင္ျဖစ္သည္။ ထိုတန္ေဆာင္းအတြင္းရွိ ရုပ္ပြားေတာ္ကို ဘုိးဘုိးေအာင္တည္ရစ္သည္ဟု ေျပာစမွတ္ရွိသည္။ ဘုိးဘိုးေအာင္တန္ေဆာင္းအေနာက္ဘက္တြင္ ေက်ာခ်င္းကပ္လွ်က္ရွိသည္ကား ဓမၼေစတီ၏ ေကာင္းမႈေတာင္ေစတီျဖစ္သည္။ ဓမၼေစတီဘုရားေရွ႕တြင္ ျခေသၤ့ႏွင့္ က်ားရုပ္ရွိသည္။

(၈) လက္ပက္လက္ဘုရား

ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္အေရွ႕မုခ္ အာရံုခံတန္ေဆာင္းအတြင္းတြင္ ရွိ၏။ ကကုသန္ရုပ္ပြားေတာ္ျဖစ္သည္။လိုဏ္အတြင္းရွိကကုသတ္ဘုရားရွင္ ရုပ္ပြားေတာ္၏ လက္ယာဘက္ လက္ေတာ္မွာ အျခားဘုရားမ်ား ထုစဥ္ကဲ့သို႕ လက္ေမွာက္ခံုမဟုတ္ဘဲ လက္ေတာ္ပက္လက္ထားျပီး ထုထားသျဖင့္ လက္ပက္လက္ဘုရားဟုေခၚေ၀ၚေလ့ရွိေလသည္။

(၉) ျပဒါးရွင္ဘုရား

ေရႊတိဂံုရင္ျပင္ေတာ္ အေရွ႕မုခ္ႏွင့္ အဂၤါေထာင့္အၾကားရွိေစတီတစ္ဆူ၏ ေတာင္ဘက္မုခ္အတြင္းရွိ ေၾကးဆင္းတုေတာ္ျဖစ္သည္။ အလြန္အခ်ိဳးအစားက်နေျပျပစ္လွသည္။ နဖူးေတာ္တြင္ မို႕ေမာက္ေနျပီး ျပဒါးရွင္လံုးဌာပနာထားသည္ဟု ေျပာစမွတ္ရွိ၏။

Contact Us